و آدم‌كشى كرد و جنايت نمود . ديگرى گفته آيه عام است راجع به شخص معينى يا اشخاص بخصوصى نيست بلكه آيه در مقام اين است كه پيمبر اكرم را گوشزد نمايد كه به زبان چرب و نرم مردم فريفته نگردد و به ظاهر آنها ننگرد بلكه باطن و سريره آنان را بنگرد و اين آيه نظير آنجا است كه خطاب به پيغمبر اكرم صلى اللَّه عليه و آله و سلّم نموده وَ لا تُطِعْ كُلَّ حَلَّافٍ مَهِينٍ هَمَّازٍ مَشَّاءٍ بِنَمِيمٍ سوره قلم آيه 11 « 1 » . و اين دو قول با هم منافى نيست بسيارى از آيات قرآن چنين است كه در مورد بخصوصى فرود آمده لكن مقصود عموم دارد چنانچه گويند مورد مخصص نيست . وَ إِذا تَوَلَّى سَعى فِي الْأَرْضِ لِيُفْسِدَ فِيها تولى بمعنى لغوى سلطنت و ولايت است و نيز بمعنى پشت كردن و اعتراض نمودن استعمال شده و بنا بر اينكه مقصود از « من الناس » در اول آيه شخص معينى باشد و نيز « تولى » را بمعنى پشت كردن و اعتراض نمودن گرفتيم معنى آيه چنين مىشود كه به پيغمبر خود خبر ميدهد آن كسى كه از حسن گفتار و صراحت لحجه او تو را بتعجب آورده و اظهار دوستى و محبت با تو مىكند وقتى كه از نزد تو بيرون ميرود چنين و چنان مىكند . وَ يُهْلِكَ الْحَرْثَ وَ النَّسْلَ وَ اللَّهُ لا يُحِبُّ الْفَسادَ و فساد او اين است كه زراعت و كشت و كار مردم را فاسد مىگرداند و نيز بخونريزى و قتل و غارت نسل بشر را تباه مىگرداند در صورتى كه خداوند دوست نميدارد فساد را . بعضى از مفسرين لا يحب الفساد را حمل بر فساد در دين نموده نظر به اينكه اين عالم عالم تنازع در بقاء و عالم كون و فساد است و بتقدير ايزد متعال واقع است پس نميتوان گفت خداوند دوست نميدارد فساد را اگر فساد روى زمين را كه در اثر تضاد بين موجودات

--> ( 1 ) خطاب برسول اكرم ( ص ) است كه فرمان مبر آن كسى كه بسيار قسم مىخورد كه سست و بيمقدار است و عيبجو و سخن‌چين است .